Avgust 19, 2019

 

postanska jun2019

Pre 139 godina umro je Kolarac, jedan od ljudi koji su najviše poklonili Srbiji

By Oktobar 06, 2017 0

Srpski dobrotvor Ilija Milosavljević Kolarac umro je na današnji dan, 1878. godine.

Rodio se 1800. godine u selu Kolari, kod Smedereva, a kasnije je dobio nadimak Kolarac po mestu rođenja. U svom selu učio je osnovnu školu, a zatim je u Vršcu radio u trgovini i učio trgovački posao. Iz Vršca se 1817. preselio u Beograd, gde je postao trgovački kalfa. Tu se i oženio Sinđelijom, kćerkom trgovca Milutina Radovanovića, kod koga je radio.

Svoju prvu radnju otvorio je u današnjoj Dubrovačkoj ulici. Iz Beograda odlazi za Pančevo 1828. i trguje žitricama i svinjama. Svoje interesovanje za književnost i prosvetu iskazuje time što, zajedno sa ženom, 1854. postaje član Matice srpske. Istovremeno daje novac za štampu "Grofa od Monte Hrista" Aleksandra Dime, u prevodu Milana D. Rašića.

Od 1854. finansira objavljivanje domaćih i prevedenih literarnih dela, a godine 1861. ustanovio je Fond za pomaganje i nagrađivanje srpskih književnika. Od 1875. on prerasta u Književni fond s kapitalom od 10.000 dukata.

Posle Sinđelijine smrti, 1856. godine, vratio se u Beograd, gde je trgovao solju i šalitrom. Ispod Varoškapije, u današnjoj Pop Lukinoj ulici, kupio je zemljište i sagradio kuću. Drugu kuću podigao je na Stambolkapiji, današnjem Trgu Republike. Zajedno sa vojvodom Tomom Vučićem 1857. osnovao je Fond za pominjanje onih koji su izginuli za Otadžbinu. Novac iz fonda trošen je na pomene poginulima u borbama za oslobođenje od turske vlasti.

Na poziv Svetozara Miletića, 1861, dao je prilog za osnivanje Srpske pravne akademije u Novom Sadu, a ovim sredstvima upravljala je Matica srpska.

Sav imetak zaveštao za prosvećivanje srpskog naroda. Bio je savetnik kneza Mihaila Obrenovića za finansijska pitanja. Celokupnu imovinu zaveštao je srpskom narodu. Testamentom je odredio: "Da se od svega imanja obrazuje Fond iz koga će se vremenom imati podići srpski univerzitet". Današnje reprezentativno zdanje "Zadužbine Ilije Milosavljevića Kolarca - Kolarčevog narodnog univerziteta" podignuto je 1932. godine.

Od 13. aprila 2013. godine Zadužbina Ilije M. Kolarca dobila je status ustanove kulture od nacionalnog značaja.

test baner2

test baner2

test baner2

test baner2